Poland > Archiwum Państwowe w Lesznie

PL/34/PL-34-468/0

Komitet Wojewódzki Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w Lesznie

[1945] 1975-1990
Barbara Ratajewska
2009-12-31
Archiwum Państwowe w Lesznie
polski
Informacje ogólne

Scope and content

Zawartość

Materiały archiwalne zawarte w zespole KW PZPR w Lesznie pozwalają w dużym stopniu na odtworzenie działalności partii na terenie województwa leszczyńskiego. W materiałach z wojewódzkich konferencji sprawozdawczo-wyborczych i przedzjazdowych zawarte są m.in.: protokoły z konferencji, sprawozdania z działalności organów partii /Sekretariatu, Egzekutywy, Wojewódzkiej Komisji Kontrolno-Rewizyjnej i Wojewódzkiej Komisji Kontroli Partyjnej/, opinie i wnioski zgłoszone podczas kampanii sprawozdawczo-wyborczych i przedzjazdowych oraz materiały wydane drukiem. Do istotnych akt można również zaliczyć protokoły posiedzeń plenarnych KW z załącznikami oraz protokoły posiedzeń Sekretariatu i Egzekutywy. Wśród załączników znajdują się m.in.: regulaminy pracy KW i innych organów PZPR na terenie województwa oraz sprawozdania z działalnością Na akta Wojewódzkiej Komisji Kontrolno-Rewizyjnej składają się materiały własne oraz odziedziczone po istniejących do 1986 r. Wojewódzkiej Komisji Kontroli Partyjnej i Wojewódzkiej Komisji Rewizyjnej. Są to m.in. instrukcje Centralnej Komisji Rewizyjnej, plany pracy, regulaminy działalności, protokoły posiedzeń plenarnych i prezydium Komisji, protokoły narad przewodniczących terenowych komisji rewizyjnych , protokoły przeprowadzonych kontroli, sprawozdania z działalności oraz wycinki prasowe. W Wydziale Organizacji Pracy KW znajdują się: uchwały, instrukcje, notatki i inne materiały przysłane z KC PZPR bezpośrednio do I sekretarza KW i innych sekretarzy, Biuletyny Informacyjne KC PZPR, uchwały i wnioski oraz plany pracy Egzekutywy i Sekretariatu KW, referaty i przemówienia I sekretarza KW oraz protokoły posiedzeń Wojewódzkiej Komisji Współdziałania PZPR, ZSL i SD. Biuro Listów i Inspekcji KW zawiera przede wszystkim skargi od ludności na działalność różnych organów administracji państwowej, instytucji, przedsiębiorstw itd. Z innych akt wymienić można wytyczne i analizy KC, własne plany pracy, protokoły narad zorganizowanych przez Biuro oraz protokoły posiedzeń Komisji Wniosków, Skarg i Sygnałów od Ludności. W Sektorze ds. Kadr i Działaczy Ruchu Robotniczego zachowały się w szczątkowej formie informacje i oceny dotyczące kadr z lat 1975 – 1980. Z materiałów działającego przez pewien czas samodzielnie Referatu ds. Działaczy Ruchu Robotniczego należy wymienić: plany pracy i sprawozdania z ich realizacji oraz protokoły posiedzeń Komisji ds. Działaczy Ruchu Robotniczego. Do ważniejszych materiałów należy zaliczyć również akta osobowe i wspomnieniowe działaczy ruchu robotniczego. Materiały te bowiem obrazują w jakimś stopniu rozwój ruchu robotniczego w Polsce. Należy także pamiętać, że wielu działaczy pełniło w Polsce Ludowej ważne funkcje polityczne. Z akt Wydziału Polityczno-Organizacyjnego można wymienić następujące: plany pracy, protokoły narad zorganizowanych przez Wydział, protokoły posiedzeń Komisji Organizacyjnej oraz Komisji Wewnątrzpartyjnej i Komisji ds. Kobiet, protokoły zebrań Zespołu Radnych WRN członków PZPR, analizy opisowe dotyczące sytuacji wewnątrzpartyjnej, informacje o działalności rejonowych ośrodków pracy partyjnej, oceny przebiegu wyborów do sejmu i senatu oraz do rad narodowych i samorządu mieszkańców. W aktach Wydziału znajduje się również wykaz aktywu wojewódzkiego i sprawozdania z jego działalności. Do ciekawych materiałów należy zaliczyć akta dotyczące współpracy międzynarodowej województwa leszczyńskiego i KW PZPR. Województwo współpracowało z Okręgiem Shul /b. NRD/ oraz z Obwodem Żytomierskim, a od 1987 r. z Obwodem Tiumeńskim /b, ZSRR/. W aktach zachowały się plany i programy współpracy oraz sprawozdania z przebiegu wizyt delegacji niemieckich i radzieckich na terenie województwa leszczyńskiego oraz wizyt delegacji polskich w Niemczech i w Związku Radzieckimi Z innych akt, znajdujących się w Wydziale, można wymienić: Biuletyny Informacyjne KW oraz informacje o działalności organizacji młodzieżowych /ZHP i ZSMP/ i pracy związków zawodowych. W Referacie Ewidencji KW znajdują się: dwuletnie ankiety statystyczne /sprawozdania o członkach i kandydatach partii/, sprawozdania o stanie liczebnym i składzie socjalnym partii, sprawozdania o kandydatach PZPR oraz sprawozdania miesięczne o członkach przyjętych, wydalonych i skreślonych z ewidencji. Po wprowadzeniu stanu wojennego Referat opracowywał dwutygodniowe meldunki o stanie liczbowym wojewódzkiej organizacji partyjnej. W aktach Referatu znajdują się ponadto wykazy imienne członków PZPR, którzy zdali legitymacje partyjne. Wydział Ideologiczny i Informacji KW zajmował się m.in. organizacją obchodów oficjalnych świąt i rocznic państwowych, nadzorem nad działalnością regionalnej prasy oraz funkcjonowaniem placówek oświatowych i kulturalnych. Znajduje to odzwierciedlenie w aktach. Są tam m.in.: plany pracy Wydziału, protokoły narad, informacje o działalności FJN l TPPR, dokładne analizy treści zawartych w lokalnej prasie, oceny działalności placówek oświatowych i kulturalnych na terenie województwa oraz materiały z przygotowań i przebiegu obchodów oficjalnych świąt i rocznic. Wśród akt Wydziału Społeczno-Rolnego można wymienić: plany pracy, protokoły narad zorganizowanych przez Wydział, protokoły posiedzeń Komisji Rolnej i Komisji ds. Ekonomicznych, Przemysłu Rolnego, informacje ogólne o sytuacji w rolnictwie oraz informacje o pracy państwowych gospodarstw rolnych, kółek rolniczych, rolniczych spółdzielni produkcyjnych i rolnictwa nieuspołecznionego. Ponadto Wydział opracował lub też otrzymał do wiadomości informacje o sytuacji przemysłu rolno-spożywczego na terenie województwa leszczyńskiego. W Wydziale Społeczno-Ekonomicznym zachowały się: plany pracy, protokoły narad Wydziału, protokoły posiedzeń Komisji Ekonomicznej oraz Komisji Funkcjonowania Gospodarki i Polityki Ekonomicznej, informacje dotyczące różnych dziedzin życia gospodarczego /przemysł, handel, budownictwo, gospodarka komunalna, transport i łączność/. W aktach Wydziału znajdują się także analizy sytuacji ekonomicznej. Informacje o działalności ZBOWiD-u, PCK, LOK-u i OSP oraz o pracy organów wymiaru sprawiedliwości znajdują się w aktach Referatu Społeczno-Prawnego KW. Z innych materiałów Referatu wymienić można protokoły posiedzeń Komisji Zdrowia i Spraw Socjalnych oraz Komisji Przestrzegania Prawa i Porządku Publicznego. W aktach Wydziału Gospodarki Wewnątrzpartyjnej zachowały się m.in. niektóre budżety i bilanse KW. Z uwagi na brak akt osobowych pracowników KW PZPR w Lesznie w zespole pozostawiono też listy płac. Z akt Wojewódzkiego Ośrodka Kształcenia Ideologicznego można wymienić m.in. plany pracy, protokoły narad zorganizowanych przez Ośrodek, informacje o działalności szkoleniowej /programy i oceny ich realizacji/ oraz informacje o pracy lektorów KW PZPR. Wojewódzkiemu Ośrodkowi Kształcenia Ideologicznego podlegał Wieczorowy Uniwersytet Marksizmu-Leninizmu. W zachowanych aktach znajdują się: regulaminy i założenia programowe WUML-u, wykazy wykładowców oraz ewidencja osób szkolonych. Tylko w formie szczątkowej zachowały się w zespole KW PZPR w Lesznie akta rejonowych ośrodków pracy partyjnej. Na terenie województwa leszczyńskiego działały one w: Gostyniu, Górze, Kościanie, Lesznie, Rawiczu i we Wschowie. W zespole są jedynie akta ROPP-u w Kościanie /1 j.a./ oraz ROPP-u w Rawiczu /12 j,a/. ROPP w Rawiczu zawiera: protokoły narad I sekretarzy komitetów terenowych PZPR z obszaru rawickiego, informacje o sytuacji społeczno-politycznej oraz protokoły kontroli i oceny pracy komitetów PZPR w: Bojanowie, Jutrosinie, Miejskiej Górce, Pakosławiu i Rawiczu. Po ROPP-ie w Kościanie zachowały się wyłącznie informacje o sytuacji społeczno-politycznej na terenie kościańskiego w latach 1987 – 1988. Na końcu materiałów aktowych umieszczono księgi inwentarzowe i spisy zdawczo-odbiorcze akt przekazanych do archiwum zakładowego przez Wydziały KW PZPR oraz komitety terenowe PZPR. W zespole znajduje się też zbiór afiszów i plakatów wydrukowanych z okazji zjazdów i konferencji krajowych PZPR, wyborów do Sejmu, Senatu i rad narodowych oraz dla upamiętnienia świąt, rocznic i innych uroczystości okolicznościowych /np. z okazji 1 Maja i 22 Lipca/. Znaczna część plakatów i afiszów dotyczy okresu działalności NSZZ „Solidarność" oraz wprowadzenia w Polsce stanu wojennego. Podobna tematyka /z wyłączeniem spraw związanych z działalnością NSZZ „Solidarność" i wprowadzeniem stanu wojennego/ znajduje odzwierciedlenie w zbiorach albumów i fotografii.

Records creator's history

Dzieje ustrojowe

Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) została utworzona 15 grudnia 1948 r. na Kongresie Zjednoczeniowym Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej. PZPR za podstawowy cel wysuwała zbudowanie w Polsce ustroju socjalistycznego, a następnie komunistycznego. Była kierowniczą siłą polityczną w Polsce do schyłku lat osiemdziesiątych, PZPR jako partia marksistowsko-leninowska swą wewnętrzną strukturę opierała na zasadzie centralizmu demokratycznego. Statut PZPR stanowił, że wszystkie władze partyjne wybierane są w sposób demokratyczny, mniejszość podporządkowuje się uchwałom większości i w sposób zdyscyplinowany je realizuje. Dyscyplina partyjna w równym stopniu obowiązywała wszystkich członków partii oraz wszystkie organizacje i komitety partyjne. Najwyższą władzą PZPR był Zjazd Partii zwoływany na ogół co cztery lata. Zjazd rozpatrywał i zatwierdzał sprawozdania Komitetu Centralnego i Centralnej Komisji Rewizyjnej, uchwalał program i statut partii, ustalał linię polityczną partii oraz wybierał Komitet Centralny i Centralną Komisję Rewizyjną. Komitet Centralny PZPR był najwyższą instancją partyjną w okresie między zjazdami, kierującą całokształtem pracy partii. Plenarne posiedzenia Komitetu Centralnego odbywały się w miarę potrzeb, nie rzadziej jednak niż raz na cztery miesiące. Komitet Centralny powoływał Biuro Polityczne i Sekretariat KC, odpowiednie wydziały, komisje i inne organy pomocnicze partii. Biuro Polityczne kierowało pracą Komitetu Centralnego w okresie między posiedzeniami plenarnymi. Natomiast Sekretariat KC kierował pracą bieżącą, głównie w dziedzinie organizowania kontroli wykonania uchwał partii i doboru kadr. Komitetowi Centralnemu podlegały komitety wojewódzkie PZPR, które kierowały komitetami miejskimi, miejsko-gminnymi i gminnymi PZPR. Zasadniczym ogniwem organizacyjnym PZPR były podstawowe organizacje partyjne PZPR. Struktura organizacyjna PZPR odpowiadała podziałowi administracyjnemu kraju W myśl tej zasady – po utworzeniu w 1975 r., województwa leszczyńskiego- powołano również Komitet Wojewódzki Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w Lesznie. Pierwsze posiedzenie plenarne odbyło się 4 czerwca 1975 r. Na terenie województwa najwyższą władzą partyjną była wojewódzka konferencja sprawozdawczo-wyborcza. W okresie między obradami konferencji funkcje te przejmował Komitet Wojewódzki PZPR. Odpowiadał on za realizację polityki partii w województwie. Z grona członków KW PZPR powoływano Sekretariat, Egzekutywę i komisje problemowe. Odbywały się także posiedzenia plenarne. Organami kontrolnymi wojewódzkiej organizacji partyjnej były Wojewódzka Komisja Rewizyjna i Wojewódzka Komisja Kontroli Partyjnej. W 1986 r. powstała jedna komisja, a mianowicie Wojewódzka Komisja Kontrolno-Rewizyjna. Kilkakrotnie zmianom ulegała także struktura organizacyjna Komitetu Wojewódzkiego PZPR. Powoływano wydziały i referaty. Komitetowi Wojewódzkiemu PZPR podlegały także: Wojewódzki Ośrodek Kształcenia Ideologicznego ( w jego ramach działał Wieczorowy Uniwersytet Marksizmu-Leninizmu) oraz Rejonowe Ośrodki Pracy Partyjnej w Górze, Gostyniu, Kościanie, Lesznie, Rawiczu i we Wschowie. W okresie działalności KW PZPR w Lesznie funkcję I sekretarza sprawowali: Stanisław Kulesza (od czerwca 1975 do czerwca 1980), Mieczysław Solecki (od czerwca 1980 do czerwca 1981), Jan Płóciniczak (od czerwca 1981 do stycznia 1986) i Jan Sawicki (od stycznia 1986 do stycznia 1990). PZPR po przegranych wyborach do parlamentu w czerwcu 1989 r. oraz w zmienionej sytuacji politycznej kraju rozwiązała się na XI Zjeździe PZPR w Warszawie 29 stycznia 1990 r.

Source of acquisition

    Przejęcia akt

  • 1. Przejęto do Archiwum Państwowe w Lesznie 2009-11-25 Numer Księgi nabytków 1529 z lat 1977-1989 Forma przejęcia korekta ewidencji Stan fizyczny dobry Rodzaj A Uwagi Przejęte z archiwum zakładowego KW PZPR, zapisano do ewidencji w 2009 r.

Conditions governing access

Dostępność

Tak

Other finding aids

Informacje o innych pomocach ewidencyjnych

inwentarz kartkowy

Extent

1100 j.a. jednostka archiwalna, 22.05 mb. metr bieżący

Genre of the material

aktowe materiały archiwalne - 1030 j.a. 0 mb., fotografia - 40 j.a. 0 mb., inne - 30 j.a. 0 mb.

Extent

415 j.a. jednostka archiwalna, 12.7 mb. metr bieżący

Keywords

Corporate names: Archiwum Państwowe w Lesznie Przejęte z archiwum zakładowego KW PZPR, zapisano do ewidencji w 2009 r.

Language of the material

???

Records creator


Aktotwórca:

Komitet Wojewódzki Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w Lesznie


Inne nazwy twórcy:

Content provider

Archiwum Państwowe w Lesznie

(ul. Solskiego 71, 64-100 Leszno)