Beschrijving van het archief
Scope and content
Het archief bevat stukken en dossiers betreffende de exploitatie van tram- en autobuslijnen
in het vervoersgebied van de N.V. Streekvervoer Westnederland, begrensd door de plaatsen
Den Haag, Leiden, Utrecht, Gorinchem, Dordrecht, Rotterdam, Hoek van Holland.
Record creators history
Geschiedenis van de archiefvormer
N.V. Verenigd Streekvervoer Westnederland
De NV Verenigd Streekvervoer Westnederland is in 1968 gevormd door een fusie van de
bestaande Westlandse Streekvervoer Maatschappij (WSM) te Den Haag en de Autobusonderneming
Citosa te Waddinxveen. Het bedrijf, een hoofdkantoor te Wddinxveen (later Boskoop),
verzorgde vanaf 1 januari 1969 het streekvervoer per autobus in een groot deel van
de provincie Zuid-Holland en in het zuidwestelijke deel van de provincie Utrecht,
begrensd door de plaatsen Den Haag, Leiden, Utrecht, Gorinchem, Dordrecht, Rotterdam,
Hoek van Holland. Ook het lokale stadsvervoer in enkele middelgrote gemeenten in Zuid-Holland
werd door het bedrijf uitgevoerd, o.m. in Delft, Gouda, Gorinchem en Alphen aan den
Rijn. Naast het streekvervoer per autobus heeft Westnederland van 1983 tot 1994 ook
de exploitatie van de sneltram Utrecht - Nieuwegein - IJsselstein verzorgd.
In 1974 werd het bedrijf van Van Gog's Autobusdiensten NV, sinds 1967 een dochteronderneming
van Citosa, in het bedrijf geïntegreerd. In dat zelfde jaar werd het streekvervoerbedrijf
NV Vervoermaatschappij De Twee Provinciën overgenomen en geïntegreerd in Westnederland.
In 1987 tenslotte ging het Autobusbedrijf "VAGU" BV op in het grotere geheel van Westnederland.
Aanvankelijk was Westnederland een dochteronderneming van de NV Nederlandse Spoorwegen.
In 1982 werden de aandelen van de streekvervoerbedrijven door de NS overgedragen aan
de Staat der Nederlanden, die deze onderbracht in de NV Aandelenbezit Streekvervoer.
In 1989 ging deze vennootschap op in de NV Verenigd Streekvervoer Nederland (VSN),
later de VSN-Groep. Op 1 november 1994 fuseerde Westnederland met de N.V. Streekvervoer
Zuid-West-Nederland (ZWN), gevestigd te Zierikzee, tot de ZWN-Groep te Boskoop.
N.V. Westlandse Streekvervoer Maatschappij
De NV Westlandse Streekvervoer Maatschappij is in 1881 opgericht als NV Westlandsche
Stoomtramweg Maatschappij (W.S.M.) en was gevestigd te Loosduinen. Het bedrijf verzorgde
het openbaar vervoer per stoomtram over de lijnen Den Haag - Loosduinen - Kijkduin,
Den Haag - Poeldijk - Hoek van Holland, Poeldijk - Maaslandse Dam - Delft en Maaslandse
Dam - Maassluis. Vanaf 1923 werden ook motortrams en autobussen in gebruik genomen,
terwijl vanaf 1932 het personenvervoer geheel per autobus werd uitgevoerd. Het omvangrijke
goederenvervoer werd nog tot 1969 door de tram verzorgd.
In 1941 heeft de WSM de lijndiensten van autobusbedrijf VIOS te Wateringen overgenomen.
De WSM verzorgde vanaf dat moment het streekvervoer in het Westland, in de driehoek
Den Haag - Rotterdam - Hoek van Holland. In 1943 werd de WSM een volledige dochteronderneming
van de NV Nederlandse Spoorwegen. In 1968 fuseerde de WSM met Citosa tot NV Verenigd
Streekvervoer Westnederland.
N.V. Autobusonderneming Citosa
De N.V. Autobusonderneming Citosa is opgericht in 1933, als voortzetting van het busbedrijf
van Jan en zijn zoon Jelle Kok te Boskoop. Jan Kok had in 1922 een busdienst geopend
tussen Boskoop en Leiden, welke lijn hij sinds 1926 gezamenlijk met twee andere ondernemers
uitoefende in de firma Trio. Na diverse overnames en uitbreidingen verzorgde Citosa
het streekvervoer per autobus in het gebied begrensd door de plaatsen Leiden, Utrecht,
Gouda, Rotterdam en Den Haag. In 1967 werd het busbedrijf van de Gebr. van Gog te
Capelle aan den IJssel overgenomen, dat het vervoer verzorgde tussen Rotterdam en
Gouda. Dat bedrijf bleef als dochteronderneming van Citosa, vanaf 1969 van Westnederland
functioneren tot in 1974. In 1968 fuseerde Citosa met de WSM tot NV Verenigd Streekvervoer
Westnederland.
N.V. Vervoermaatschappij De Twee Provinciën
De NV Vervoermaatschappij De Twee Provinciën te Rotterdam is in 1942 opgericht als
samenwerkingsverband tussen een viertal kleinere bestaande autobusbedrijven. De vorming
van de De Twee Provinciën door deze bedrijven was een tegemoetkoming aan de vergunningverlenende
instantie die, ter verhoging van de efficiency, vergroting en concentratie van de
autobusbedrijven nastreefde. De Twee Provinciën verzorgde het streekvervoer per autobus
in het gebied begrensd door de plaatsen Rotterdam, Gouda, Utrecht, Gorinchem en Dordrecht.
De ondernemingen die deelnamen in De Twee Provinciën waren:
- NV Reederij op de Lek te Kinderdijk, werkzaam in het noordelijke en centrale deel
van het vervoergebied, opgericht in 1857 en bovendien tot 1948 nog een bootdienst
op Rotterdam exploiterend;
- NV Autobusdiensten Vereeniging te Jutphaas, werkzaam in het oostelijk deel van het
vervoergebied tussen Utrecht en Gorinchem, voortzetting van de in 1870 opgerichte
NV Tram- en Bargedienst Vereeniging;
- NV Ridderkerksche Autogarage- en Omnibusmaatschappij te Ridderkerk, werkzaam in het
westelijke deel van het vervoergebied tussen Rotterdam en Dordrecht;
- NV Eerste Sliedrechtsche Omnibus Onderneming, werkzaam in het zuidelijke en centrale
deel van het vervoegebied.
Nadat in 1966 de NV Ridderkerksche Autogarage- en Omnibusmaatschappij was overgenomen
door de Nederlandse Spoorwegen, zijn de overige drie bedrijven samengevoegd bij de
Reederij op de Lek. Deze vennootschap werd eind 1971 overgenomen door de Nederlandse
Spoorwegen en in 1974 samengevoegd met NV Verenigd Streekvervoer Westnederland.
Fa. Verenigde Autobusdiensten Gouda-Utrecht V.A.G.U.
De firma Verenigde Autobusdiensten Gouda-Utrecht V.A.G.U. te Oudewater is in 1942
opgericht als samenwerkingsverband van twee kleine zelfstandgige busondernemers B.
Blom te Gouda en A. Zanen te Oudewater. De vorming van de VAGU was een tegemoetkoming
aan de vergunningverlenende instantie die, ter verhoging van de efficiency, vergroting
en concentratie van de autobusbedrijven nastreefde. De VAGU exploiteerde de autobuslijn
Gouda - Oudewater - Utrecht.
De VAGU nam deel in de Stichting Coördinatie Autovervoer Personen (CAP), die de belangen
behartigde van een tiental kleine autobusondernemingen in de provincies Zuid-Holland
en Utrecht. Deze stichting heeft bestaan van 1948 tot 1968.
In 1987 werd de exploitatie van de lijn Gouda-Utrecht overgedragen aan Westnederland,
waarna de onderneming, die inmiddels in een besloten vennootschap was omgezet, werd
geliquideerd.
Archival history
Geschiedenis van het archiefbeheer
De archieven van de afzonderlijke bedrijven werden gevormd op de hoofdkantoren van
deze ondernemingen. Door centralisatie kwamen ze in beheer van één onderneming, de
VSN-Groep, later Connexxion Nederland N.V.. De archieven van Westnederland zijn, tesamen
met de archieven van de overige voorgangers van Connexxion, ter bewaring en bewerking
geplaatst in een bedrijfspand te Schoonhoven.
Het archief van de VAGU is in particulier bezit geraakt en uiteindelijk terecht gekomen
bij de Autobus Documentatie Vereniging.
De archieven zijn in 2014 geschonken door Connexxion Nederland NV, behoudens het archief
van de VAGU. Dat deel is in 2015 geschonken door het bestuur van de Autobus Documentatie
Vereniging.
Appraisal
Selectie en vernietiging
Uit de archieven is vernietigd, maar bij de overbrenging zijn omtrent de criteria
welke daarbij zijn gehanteerd, noch over de omvang, geen mededelingen gedaan.
Processing information
Verantwoording van de bewerking
De archieven van de streekvervoerondernemingen zijn bij de bewerking gescheiden gehouden,
ten einde ze te kunnen overbrengen naar de regionale historische centra waar ze op
basis van de vestigingsplaats en het vervoergebied het beste op hun plaats waren.
De indeling en beschrijving is geschied overeenkomstig de voor bedrijfsarchieven gebruikelijke
normen.
Accruals
Aanvullingen
Aanvullingen op de archieven worden niet verwacht.
Source of acquisition
De verwerving van het archief
Het archief is door schenking verworven.
Conditions governing access
Openbaarheidsbeperkingen
Volledig openbaar.
Conditions governing reproduction
Beperkingen aan het gebruik
Reproductie van originele bescheiden uit dit archief is, behoudens de algemene regels
die gelden voor het kopiëren van stukken, niet aan beperkingen onderhevig. Er zijn
geen beperkingen krachtens het auteursrecht.
Physical characteristics and technical requirements
Materiële beperkingen
Het archief kent geen beperkingen voor het raadplegen van stukken als gevolg van slechte
materiële staat.
Existence and location of copies
Beschikbaarheid van kopieën
Inventarisnummers van dit archief zijn niet in kopievorm beschikbaar
Preferred citation
Citeerinstructie
Bij het citeren in annotatie en verantwoording dient het archief tenminste éénmaal
volledig en zonder afkortingen te worden vermeld. Daarna kan worden volstaan met verkorte
aanhaling.
VOLLEDIG:
Nationaal Archief, Den Haag, Streekvervoer Westnederland, nummer toegang 3.21.36,
inventarisnummer ...
VERKORT:
NL-HaNA, Westnederland, 3.21.36, inv.nr. ...
Extent
298 inventarisnummer(s); files, 7,50 meter meter
Other descriptive information
Aanvraaginstructie
Openbare archiefstukken kunnen online worden aangevraagd en gereserveerd. U kunt dit
ook via de terminals in de studiezaal van het Nationaal Archief doen. Om te kunnen
reserveren dient u de volgende stappen te volgen:
-
Creëer een account of log in .
- Selecteer in de archiefinventaris een archiefstuk.
- Klik op ‘Reserveer’ en kies een tijdstip van inzage.
Language of the material
Het merendeel der stukken is in het Nederlands .
Record creator
Archiefvormers: : N.V. Verenigd Streekvervoer Westnederland N.V. Westlandse Streekvervoer Maatschappij N.V. Autobusonderneming Citosa N.V. Vervoermaatschappij "de Twee Provinciën" Fa. Verenigde Autobusdiensten Gouda-Utrecht V.A.G.U.
Content provider
Nationaal Archief, Den Haag
Place of use
Locatie: : Nationaal Archief, Den Haag
Material specific details
Normale geschreven, getypte en gedrukte documenten, geen bijzondere handschriften.