This link within this fond does not exist anymore.

Netherlands > Tresoar (Fries Historisch en Letterkundig Centrum)

326

Familie thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg

2020
Tresoar (Frysk Histoarysk en Letterkundich Sintrum)
Nederlands

General remarks

Periode

1304-1870

Beschrijving

Familie thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg

Opmerking

Kaarten en tekeningen zijn gedigitaliseerd. Voor deze gedigitaliseerde kaarten zie:<a href= "http://collections.tresoar.nl/digital/collection/Kaarten" target ="_blank">Fries Kaartenkabinet</a>

Other descriptive information

Bijlagen

Aanvragen van stukken uit dit archief

- Raadpleeg de lijsten van de kaarten (blz. 380) en de charters (blz. 382) om te controleren of het gevraagde inventarisnummer geheel of gedeeltelijk bestaat uit charters of kaarten. Zo ja, dan moeten de kaarten worden aangevraagd op stamnummer en de charters op charternummer, zie hieronder.

- Indien bovengeschetste gevallen zich niet voordoen kunt U een stuk als volgt aanvragen:
Schwartzenberg nr. ... (alleen het inventarisnummer vermelden; alle mededelingen betreffende de inhoud weglaten)

- Kaarten. Vele kaarten zijn inmiddels gefotografeerd en op de studiezaal ter inzage. U vindt de fotocatalogi van kaarten uit dit archief in Arch. 366 en 367; een concordans tussen inv. nrs. en stamnummers op pag. 380 van deze inventaris. Raadpleeg vooral de fotocatalogi alvorens originelen aan te vragen en vraag s.v.p. niet onnodig aan. Indien de kaart voor Uw onderzoek belangrijk is kunt U als volgt aanvragen:
Kaart stamnummer .... (alle andere mededelingen omtrent inhoud of originele herkomst zijn overbodig)

- Charters en zegels. Vele charters en zegels zijn inmiddels gefotografeerd. In het algemeen betreft het erg kwetsbare stukken. In principe worden originelen dan ook niet meer ter inzage gegeven. Heeft U beslist een origineel nodig, of is er geen foto beschikbaar, dan kunt U zich met de dienstdoende chef in de kleine studiezaal in verbinding stellen. In verreweg de meeste gevallen zal evenwel de foto voldoende informatie bieden. U vraagt charterfoto's als volgt aan:
Charterfoto nr. .... (alle verdere mededelingen zijn overbodig)

De zegelfoto's staan in zelfbediening op de studiezaal, Arch. 501 en hoger. U vindt de zegelnummers in de concordans tussen inv. nrs. en charternummers op blz. 382 e.v.

Citeren in publicaties

Rijksarchief in Friesland, Familiearchief Thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg, inv. nr. ....
Kaarten en charters kunnen als zodanig worden geciteerd, en wel als volgt:
Rijksarchief in Friesland, Verzameling kaarten, stamnummer ....
of:
Rijksarchief in Friesland, Verzameling charters, charternummer .... De originelen en de foto's hebben identieke nummers.

De inventarisatie van de kaarten in het familiearchief Thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg

Na de inventarisatie van de kaarten uit het familiearchief van Eysinga-Vegelin van Claerbergen zijn die uit het Schwartzenbergarchief beschreven. In totaal zijn 70, waaronder twee portretten, aangetroffen. De kaarten die opgenomen waren in het supplement op de inventaris waren slechts voor een deel terug te brengen bij de oorspronkelijke stukken; zoals stamnummer 630 bij inventarisnummer 1007, 631 bij inv. nr. 1015 en 616-626 bij inventarisnummer 195. Het laatstgenoemde inventarisnummer omvat een meetrapport waarbij echter meer kaarten behoord hebben. Een aantal in dit rapport genoemde kaarten ontbreekt evenwel.

Bij het nemen van steekproeven zijn nog enige kaarten tevoorschijn gekomen. Of in het archief meer exemplaren aanwezig zijn is niet duidelijk; uit de beschrijvingen van de archivalia is dit in ieder geval niet af te leiden.

Hoewel de hier beschreven verzameling van beperkte omvang is, rechtvaardigt deze wel een korte bespreking. Verschillende kaarten beelden de state "Groot Terhorne", gedurende enige eeuwen de woonstee van de familie Thoe Schwartzenberg, af. De oudste dateert uit 1656 (stamnr. 626) en de jongste, een plattegrond, is in 1871 vervaardigd (stamnr. 667).

We treffen verschillende ontwerpen van parkaanleg aan die gemaakt zijn door bekende tuinarchitecten. Genoemd kunnen worden Jacob Marot en Lucas Pieters Roodbaard. Wellicht zijn twee ontwerpen door de vader van Jacob, Daniël Marot getekend. Ook de Franeker hoogleraar Nicolaas Ypeij vervaardigde een fraaie vogelvlucht (stamnr. 661).

Een plattegrond uit het midden van de 18de eeuw ontbreekt helaas; hiervan is alleen een legenda teruggevonden. "Groot Terhorne" is de enige Friese state van het type met een L-vormige plattegrond, waarvan zoveel kaartmateriaal bewaard gebleven is.

Daarnaast bevonden zich in het archief enige tientallen ontwerpplans van vestingen, gemaakt door G.W. thoe Schwartzenberg (stamnrs. 650-651).

September 1988, B.H. de Vries.

Literatuur: R.L.P. Mulder-Radetzky en B.H. de Vries, Groot Terhorne te Beetgum. Een der schoonste buitengoederen van dit gewest. Alphen aan den Rijn, 1984.

Keywords

Subjects:

Families en Personen